ЁЯУЦ рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рдк्рд░िंрд╕िрдкрд▓: рдХी рдЯू рдоाрд░्рдХेрдЯ рдмिрд╣ेрд╡िрдпрд░ - рдП.рдЬे. рдл्рд░ॉрд╕्рдЯ рдФрд░ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдк्рд░ेрдЪрд░ (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

рд╡िрдд्рддीрдп рдмाрдЬ़ाрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рддूрдл़ाрди рдХी рддрд░рд╣ рд▓рдЧрддे рд╣ैं - рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд, рдЕрд░ाрдЬрдХ рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рдЖрд╡ेрд╢िрдд। рдлिрд░ рднी, рдЗрд╕ рдЙрдерд▓-рдкुрдерд▓ рдХे рдиीрдЪे рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा, рдПрдХ рд▓рдп, рдоाрдирд╡ीрдп рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХी рдПрдХ рдЖрд╡рд░्рддी рдЬ्рдпाрдоिрддि рдЫिрдкी рд╣ोрддी рд╣ै।
рдП.рдЬे. рдл्рд░ॉрд╕्рдЯ рдФрд░ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдк्рд░ेрдЪрд░ рдХा 'рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рдк्рд░िंрд╕िрдкрд▓: рдХी рдЯू рдоाрд░्рдХेрдЯ рдмिрд╣ेрд╡िрдпрд░' рдЙрд╕ рд▓рдп рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдк्рд░рдпाрд╕ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 1 - рддрд░ंрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд рдХी рд╡्рдпाрдкрдХ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा

рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдмाрдЬ़ाрд░ों рдХे рдк्рд░рддि рд╣рдоाрд░ी рдзाрд░рдгा рдХो рдкुрдирд░्рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рдХे рд╢ुрд░ू рд╣ोрддी рд╣ै।
рдл्рд░ॉрд╕्рдЯ рдФрд░ рдк्рд░ेрдЪрд░ рдХा рддрд░्рдХ рд╣ै рдХि рдмाрдЬ़ाрд░ рдпाрджृрдЪ्рдЫिрдХрддा рдХे рдмрдЬाрдп рд▓рд╣рд░ों рдХे рд░ूрдк рдоें рдЧрддि рдХрд░рддे рд╣ैं - рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд рдЖрд╡рд░्рддी рдкैрдЯрд░्рди।

рддрд░ंрдЧें рдХ्рдпों?

рдоाрдирд╡ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдЪрдХ्рд░ीрдп рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЖрд╢ाрд╡ाрдж рдмрдв़рддा рд╣ै, рдиिрд░ाрд╢ाрд╡ाрдж рдШрдЯрддा рд╣ै।
рднीрдб़ рднрдп рдФрд░ рд▓ाрд▓рдЪ рдХे рдмीрдЪ рдЭूрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै।

рдЗрд▓िрдпрдЯ рдиे рдкाрдпा рдХि рдпे рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЪрдХ्рд░ рдоूрд▓्рдп рдЪाрд░्рдЯ рдкрд░ рдЕрдкрдиे рдиिрд╢ाрди рдЫोрдб़рддे рд╣ैं।

рдоुрдЦ्рдп рдЕंрддрд░्рджृрд╖्рдЯि

рдмाрдЬाрд░ рдХी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпां рд░ैрдЦिрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрддीं। рд╡े рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдШрдЯिрдд рд╣ोрддी рд╣ैं:

  • рдЖрд╡ेрдЧ (рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХे рд╕ाрде рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ)
  • рд╕ुрдзाрд░ (рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рдЪाрд▓)

рдпे рддрд░ंрдЧें рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рднीрддрд░ рд╕рдоाрд╣िрдд рд╣ोрдХрд░ рдПрдХ рдл्рд░ैрдХ्рдЯрд▓ рдкрджाрдиुрдХ्рд░рдо рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддी рд╣ैं :

  • 5-рдоिрдирдЯ рдХे рдЪाрд░्рдЯ рдкрд░ рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓ी рд▓рд╣рд░ рджैрдиिрдХ рдЪाрд░्рдЯ рдкрд░ рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рдмрдб़ी рд▓рд╣рд░ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
  • рд╡рд╣ рджैрдиिрдХ рд▓рд╣рд░ рд╕ाрдк्рддाрд╣िрдХ рд▓рд╣рд░ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
  • рдФрд░ рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рд╕рджिрдпों рддрдХ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдЪрдХ्рд░ों рддрдХ рдпрд╣ рд╕िрд▓рд╕िрд▓ा рдЬाрд░ी рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдЖрдзाрд░ рддैрдпाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै:
рдмाрдЬाрд░ рдЬрди рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ैं, рдФрд░ рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди рд▓рд╣рд░ों рдХे рд░ूрдк рдоें рдЪрд▓рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 2 - рдоूрд▓ рдкैрдЯрд░्рди: 5-3 рд╕ंрд░рдЪрдиा

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рдкैрдЯрд░्рди рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЖрд╡ेрдЧ рддрд░ंрдЧें (1-2-3-4-5)

рдПрдХ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдкांрдЪ рдЪрд░рдгों рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़рддी рд╣ै:

  1. рдкрд╣рд▓ी рд▓рд╣рд░ - рдпрд╣ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╢ुрд░ू рд╣ोрддी рд╣ै।
  2. рджूрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ - рдПрдХ рдРрд╕ी рдЧिрд░ाрд╡рдЯ рдЬो рд╢ुрд░ुрдЖрддी рдк्рд░рддिрднाрдЧिрдпों рдХो рдмाрд╣рд░ рдХрд░ рджेрддी рд╣ै।
  3. рддीрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ - рд╕рдмрд╕े рдордЬрдмूрдд, рд╕рдмрд╕े рдЪौрдб़ी рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд▓рд╣рд░।
  4. рд╡ेрд╡ 4 - рдПрдХ рд╡िрд░ाрдо, рдЕрдХ्рд╕рд░ рдмрдЧрд▓ рдХी рдУрд░।
  5. рд╡ेрд╡ 5 - рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдпा рдЕрдЯрдХрд▓ों рд╕े рдк्рд░ेрд░िрдд рдЕंрддिрдо рдк्рд░рдпाрд╕।

рд╕ुрдзाрд░ाрдд्рдордХ рддрд░ंрдЧें (рдП-рдмी-рд╕ी)

рд╕ुрдзाрд░ рддीрди рдЪрд░рдгों рдоें рд╣ोंрдЧे:

  • рдП - рдкрд╣рд▓ा рд╡िрдкрд░ीрдд рд░ुрдЭाрди рд╡ाрд▓ा рдХрджрдо
  • рдмी - рдПрдХ рдн्рд░ाрдордХ рдк्рд░рддिрдЧрдорди
  • C - рдЕंрддिрдо рдЧिрд░ाрд╡рдЯ рдЬो рд╕ुрдзाрд░ рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рддी рд╣ै

рдпрд╣ рдХ्рдпों рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддा рд╣ै

рдпрд╣ 5-3 рд╕ंрд░рдЪрдиा рдмाрдЬाрд░ рдХी рд╣рд▓рдЪрд▓ рдХा рдоूрд▓ рдЖрдзाрд░ рд╣ै।
рд╣рд░ рд░ुрдЭाрди, рд╣рд░ рд╕ुрдзाрд░, рд╣рд░ рдЪрдХ्рд░ - рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдХा рд╣ो рдпा рдХрдИ рджрд╢рдХों рдХा - рдЗрд╕ी рдкैрдЯрд░्рди рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 3 - рддрд░ंрдЧ рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рдиिрдпрдо рдФрд░ рджिрд╢ाрдиिрд░्рджेрд╢

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдкुрд╕्рддрдХ рдХी рддрдХрдиीрдХी рдЖрдзाрд░рд╢िрд▓ा рд╣ै।
рдпрд╣ рдиिрдпрдоों (рдиिрд░рдкेрдХ्рд╖) рдФрд░ рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ों (рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рд╕ंрдмंрдзी) рдХे рдмीрдЪ рдЕंрддрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै।

рддीрди рдЕрдЯूрдЯ рдиिрдпрдо

  1. рд╡ेрд╡ 2 рдХрднी рднी рд╡ेрд╡ 1 рдХे 100% рдХो рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд▓ेрддी рд╣ै।
  2. рддрд░ंрдЧ 3 рдХрднी рднी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдЖрд╡ेрдЧ рддрд░ंрдЧ рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै।
  3. рд╡ेрд╡ 4 рдХрднी рднी рд╡ेрд╡ 1 рдХे рдоूрд▓्рдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдУрд╡рд░рд▓ैрдк рдирд╣ीं рдХрд░рддी (рд╡िрдХрд░्рдгों рдХो рдЫोрдб़рдХрд░)।

рдЗрдирдоें рд╕े рдХिрд╕ी рднी рдиिрдпрдо рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЖрдкрдХी рддрд░ंрдЧ рдЧрдгрдиा рдЧрд▓рдд рд╣ो рдЬाрдПрдЧी।

рд╕рдЯीрдХрддा рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд▓ाрдиे рд╡ाрд▓े рджिрд╢ाрдиिрд░्рджेрд╢

  • рдкрд░िрд╡рд░्рддрди : рдпрджि рджूрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ рддेрдЬ рд╣ै, рддो рдЪौрдеी рд▓рд╣рд░ рдХे рддिрд░рдЫी рд╣ोрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╣ै - рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рднी।
  • рдЪैрдирд▓िंрдЧ : рдЯ्рд░ेंрдб рдЪैрдирд▓ рдЦींрдЪрдиे рд╕े рддрд░ंрдЧ рд╕ीрдоाрдУं рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै।
  • рдлिрдмोрдиाрдЪी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдпाँ : рддрд░ंрдЧें рдЕрдХ्рд╕рд░ рдлिрдмोрдиाрдЪी рдЕрдиुрдкाрддों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдХ्рдпों рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै

рдпрд╣ рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рде्рдпोрд░ी рдХो рдПрдХ рдХрд▓ाрдд्рдордХ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рд╕े рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪिрдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдкрдж्рдзрддि рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 4 - рддрд░ंрдЧ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡: рдЗрд╕ рдкैрдЯрд░्рди рдХे рдкीрдЫे рдХा рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдЕрдирдоोрд▓ рд╣ै।
рдпрд╣ рдоूрд▓्рдп рдкैрдЯрд░्рди рдХो рдоाрдирд╡ीрдп рднाрд╡рдиाрдУं рд╕े рдЬोрдб़рддा рд╣ै ।

рд╡ेрд╡ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡

  • рдкрд╣рд▓ी рд▓рд╣рд░ - рдЕрд╡िрд╢्рд╡ाрд╕। рдЦрдмрд░ें рдЕрднी рднी рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╣ैं।
  • рджूрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ - рднрдп рд▓ौрдЯ рдЖрддा рд╣ै; рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि рдпрд╣ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।
  • рддीрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ - рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдоें рдЙрдЫाрд▓; рднाрдЧीрджाрд░ी рдХा рджाрдпрд░ा рдмрдв़ा; рдЦрдмрд░ें рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╣ुрдИं।
  • рдЪрд░рдг 4 - рдПрдХ рдард╣рд░ाрд╡; рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдоुрдиाрдлा рдХрдоाрддे рд╣ैं; рдмाрдЬाрд░ рдХा рдоाрд╣ौрд▓ рд╢ांрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
  • рд╡ेрд╡ 5 - рдЙрдд्рд╕ाрд╣; рдЕрдЯрдХрд▓ों рдХा рдЪрд░рдо; рдорддрднेрдж рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ोрддे рд╣ैं।

рд╕ुрдзाрд░ाрдд्рдордХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡

  • рд╡ेрд╡ рдП - рдЕрд╕्рд╡ीрдХृрддि; рдХрдИ рд▓ोрдЧों рдХा рдоाрдирдиा ​​рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдЦрд░ीрджाрд░ी рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рд╣ै।
  • рджूрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ - рдЭूрдаी рдЙрдо्рдоीрдж; рднाрд╡рдиा рдоें рдЕрд╕्рдеाрдпी рд░ूрдк рд╕े рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।
  • рд╡ेрд╡ рд╕ी - рдЖрдд्рдорд╕рдорд░्рдкрдг; рднрдп рд╣ाрд╡ी рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдХ्рдпों рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै

рдпрд╣ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХो рдмाрдЬाрд░ рдХे рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдоाрд╣ौрд▓ рдХो рдкрдв़рдиा рд╕िрдЦाрддा рд╣ै - рди рдХि рдХेрд╡рд▓ рдЪाрд░्рдЯ рдХो।

рдЕрдз्рдпाрдп 5 - рдлिрдмोрдиाрдЪी рдЕрдиुрдкाрдд рдФрд░ рдмाрдЬाрд░ рд╕ंрд░рдЪрдиा

рдЗрд▓िрдпрдЯ рдиे рдкाрдпा рдХि рддрд░ंрдЧें рдЕрдХ्рд╕рд░ рдлिрдмोрдиाрдЪी рдЧрдгिрдд рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдПрдХ рджूрд╕рд░े рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।

рд╕ाрдоाрди्рдп рдлिрдмोрдиाрдЪी рд╕ंрдмंрдз

  • рд░िрдЯ्рд░ेрд╕рдоेंрдЯ : 38.2%, 50%, 61.8%
  • рдПрдХ्рд╕рдЯेंрд╢рди : 161.8%, 261.8%
  • рд╕рдоाрдиुрдкाрддिрдХрддा : рддрд░ंрдЧ 3 рдЕрдХ्рд╕рд░ рддрд░ंрдЧ 1 рдХे 1.618 × рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрддी рд╣ै।

рд╕рдордп рд╕ंрдмंрдз

рддрд░ंрдЧें рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕рдордп рдХो рдлिрдмोрдиाрдЪी рдЕрдиुрдкाрдд рдоें рднी рд╡्рдпрддीрдд рдХрд░рддी рд╣ैं।

рдлिрдмोрдиाрдЪी рдХ्рдпों рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै

рдРрд╕ा рдЗрд╕рд▓िрдП рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рдмाрдЬाрд░ рд░рд╣рд╕्рдпрдордп рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рд▓िрдП рдХि рдоाрдирд╡ीрдп рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдкैрдЯрд░्рди рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХो рд▓рдХ्рд╖्рдп рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рдвांрдЪा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 6 - рд╕ुрдзाрд░ाрдд्рдордХ рдкैрдЯрд░्рди: рддрд░ंрдЧों рдХा рдЬрдЯिрд▓ рдкрдХ्рд╖

рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рдиा рдЬрдЯिрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै, рдФрд░ рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдЙрдирдХे рд╡िрднिрди्рди рд░ूрдкों рдХा рдЧрд╣рди рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░рддा рд╣ै।

1. рдЬ़िрдЧрдЬ़ैрдЧ (5-3-5)

рддीрд╡्рд░, рдЧрд╣рди рд╕ुрдзाрд░।
рдЕрдХ्рд╕рд░ рджूрд╕рд░ी рд▓рд╣рд░ рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддे рд╣ैं।

2. рдл्рд▓ैрдЯ (3-3-5)

рдкाрд░्рд╢्рд╡ рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПं:

  • рдиिрдпрдоिрдд
  • рд╡िрд╕्рддाрд░िрдд
  • рджौрдб़рдиा

3. рдд्рд░िрднुрдЬ (3‑3‑3‑3‑3)

рд╕ंрдХुрдЪрди рдпा рд╡िрд╕्рддाрд░।
рд╡ेрд╡ 4 рдпा B рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддे рд╣ैं।

4. рд╕ंрдпोрдЬрди

рджोрд╣рд░ी рдФрд░ рддिрд╣рд░ी рд╕ुрдзाрд░:

  • рдЬ़िрдЧрдЬ़ैрдЧ + рдл्рд▓ैрдЯ
  • рд╕рдорддрд▓ + рдд्рд░िрднुрдЬ
  • рдЬ़िрдЧрдЬ़ैрдЧ + рдЬ़िрдЧрдЬ़ैрдЧ

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдХ्рдпों рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै

рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдоें рдЕрдзिрдХрддрд░ рдд्рд░ुрдЯिрдпाँ рд╕ुрдзाрд░ों рдХे рджौрд░ाрди рд╣ोрддी рд╣ैं।
рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдЗрди рдд्рд░ुрдЯिрдпों рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЙрдкрдХрд░рдг рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 7 - рддрд░ंрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд рдХा рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдЕрдиुрдк्рд░рдпोрдЧ

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рд╕िрдж्рдзांрдд рд╕े рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХी рдУрд░ рдЕрдЧ्рд░рд╕рд░ рд╣ोрддा рд╣ै।

рдк्рд░рдоुрдЦ рддрдХрдиीрдХें

  • рддрд░ंрдЧ рд╕ीрдоाрдУं рдХी рдкुрд╖्рдЯि рдХे рд▓िрдП рдЪैрдирд▓ों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиा
  • рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рдлिрдмोрдиाрдЪी рдЕрдиुрдоाрдиों рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиा
  • рдЕрдоाрди्рдп рдЧрдгрдиाрдУं рдХी рд╢ीрдШ्рд░ рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиा
  • рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдЧрдгрдиा рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा

рд▓ेрдЦрдХों рдХी рд╕рд▓ाрд╣

рддрд░ंрдЧ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै।
рдирдП рдбेрдЯा рдХे рдЖрдиे рдкрд░ рдЧрдгрдиाрдПँ рдмрджрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ैं।
рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди рдЕрдд्рдпंрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рддрд░ंрдЧों рдХो рд╕рдордЭрдиे рдФрд░ рдЙрдирдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рдХे рдмीрдЪ рдПрдХ рд╕ेрддु рдХा рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 8 - рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд▓рд╣рд░ें рдФрд░ рдмाрдЬाрд░ рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕

рдпрд╣ां рд▓ेрдЦрдХ рд╕рджिрдпों рдкुрд░ाрдиे рдЪрдХ्рд░ों рдкрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЧ्рд░ैंрдб рд╕ुрдкрд░рд╕ाрдЗрдХिрд▓

рд╡े 1700 рдХे рджрд╢рдХ рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЖрдЧे рддрдХ рдЕрдоेрд░िрдХी рд╢ेрдпрд░ рдмाрдЬाрд░ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рдоाрдирдЪिрдд्рд░рдг рдХрд░рддे рд╣ुрдП рддрд░्рдХ рджेрддे рд╣ैं рдХि:

  • рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд░ांрддि
  • рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рдЙрджрдп
  • рдпुрдж्рдзोрдд्рддрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрдЫाрд▓
  • 1980-2000 рдХे рджрд╢рдХ рдХा рддेрдЬी рдХा рдмाрдЬाрд░

...рдпे рд╕рднी рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рд╕рдоाрд╣िрдд рд╣ैं।

рдпрд╣ рдХ्рдпों рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддा рд╣ै

рдпрд╣ рдмाрдЬाрд░ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдХेрд╡рд▓ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдкुрдирд░्рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 9 - рддрд░ंрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рд╕िрдж्рдзांрдд рдХो рдмाрдЬाрд░ों рд╕े рдкрд░े рд╡िрд╕्рддाрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдЪाрд░

рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдоाрд╣ौрд▓ рдШрдЯрдиाрдУं рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै - рди рдХि рдЗрд╕рдХा рдЙрд▓्рдЯा।

рдЙрджाрд╣рд░рдг:

  • рддेрдЬी рдХे рдмाрдЬाрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рдлैрд╢рди рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЖрд╢ाрд╡ाрдж рдХे рд╕ाрде рдоेрд▓ рдЦाрддे рд╣ैं।
  • рдоंрджी рдХा рджौрд░ рдиिрд░ाрд╢ाрд╡ाрдж, рд░ूрдв़िрд╡ाрджिрддा рдФрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рд╕ाрде рдоेрд▓ рдЦाрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдХ्рдпों рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै

рдпрд╣ рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рде्рдпोрд░ी рдХो рдоाрдирд╡ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХे рдПрдХ рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 10 - рддрд░ंрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдкूрд░्рд╡ाрдиुрдоाрди

рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдоौрд╕рдо рдХा рдкूрд░्рд╡ाрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рддрд░ंрдЧों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХैрд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै:

рдкूрд░्рд╡ाрдиुрдоाрди рдЙрдкрдХрд░рдг

  • рд╕ंрднाрд╡िрдд рддрд░ंрдЧ рдкрде
  • рдлिрдмोрдиाрдЪी рд▓рдХ्рд╖्рдп
  • рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдкрд░िрджृрд╢्рдп
  • рд╕ंрд╡ेрдЧ рд╡िрдЪрд▓рди

рд▓ेрдЦрдХों рдХी рд╕ाрд╡рдзाрдиी

рдкूрд░्рд╡ाрдиुрдоाрди рд╕ंрднाрд╡्рдпрддा рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
рддрд░ंрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд рдПрдХ рдвांрдЪा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै - рдЧाрд░ंрдЯी рдирд╣ीं।

рдЕрдз्рдпाрдп 11 - рдЖрд▓ोрдЪрдиाрдПँ, рдЧрд▓рдд рдзाрд░рдгाрдПँ рдФрд░ рд╕ीрдоाрдПँ

рд▓ेрдЦрдХ рдЖрдо рдЖрд▓ोрдЪрдиाрдУं рдХा рдЬрд╡ाрдм рджेрддे рд╣ैं:

рдЖрд▓ोрдЪрдиाрдУं

  • рддрд░ंрдЧ рдЧрдгрдиा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддिрдкрд░рдХрддा
  • рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕рдордп рдоें рдЕрдиुрдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рдХрдаिрдиाрдИ
  • рдУрд╡рд░рдлिрдЯिंрдЧ рдкैрдЯрд░्рди

рдЙрдирдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा

  • рдиिрдпрдо рд╡्рдпрдХ्рддिрдкрд░рдХрддा рдХो рдХрдо рдХрд░рддे рд╣ैं
  • рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ों рд╕े рд╕рдЯीрдХрддा рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।
  • рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै

рд╡े рд╕ीрдоाрдУं рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рддрд░्рдХ рджेрддे рд╣ैं рдХि рд╡ेрд╡ рд╕िрдж्рдзांрдд рдмाрдЬाрд░ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдЙрдкрдХрд░рдгों рдоें рд╕े рдПрдХ рдмрдиा рд╣ुрдЖ рд╣ै।

рдЕрдз्рдпाрдп 12 - рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬीрд╡ рдХे рд░ूрдк рдоें рдмाрдЬाрд░

рдЕंрддिрдо рдЕрдз्рдпाрдп рдоुрдЦ्рдп рд╕ंрджेрд╢ рдХो рдФрд░ рдкुрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै:

рдмाрдЬाрд░ рдпाрджृрдЪ्рдЫिрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрддे।

рд╡े рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рд╕ंрд░рдЪिрдд рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддिрдпाँ рд╣ैं।

рд╡ेрд╡ рд╕िрдж्рдзांрдд рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХी рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै:

  • рд╕ंрджрд░्рдн рдХो рд╕рдордЭें
  • рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоोрдб़ों рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрдПं
  • рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЪрд░рдо рд╕ीрдоाрдУं рдХो рдкрд╣рдЪाрдиें
  • рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддाрдУं рд╕े рдкाрд░ рдкाрдПं

рд▓ेрдЦрдХों рдХा рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рд╣ै рдХि рдЗрд▓िрдпрдЯ рд╡ेрд╡ рде्рдпोрд░ी рдоें рдорд╣ाрд░рдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиा рдкैрдЯрд░्рди рдХो рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рдЗрд╕ рдмाрд░े рдоें рд╣ै рдХि рднीрдб़ рдХैрд╕े рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै, рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕рд╣рдЬ рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा।

рдЕंрддिрдо рд╡िрдЪाрд░

рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдорд╣рдЬ рдПрдХ рддрдХрдиीрдХी рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी рдирд╣ीं рд╣ै।
рдпрд╣ рдмाрдЬाрд░ों рдХो рдоाрдирд╡ीрдп рднाрд╡рдиाрдУं рд╕े рдЖрдХाрд░ рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдЬीрд╡, рдЧрддिрд╢ीрд▓ рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрдиे рдХा рдПрдХ рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╣ै।

рдкाрдардХों рдХो рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдЧी:

  • рдЗрд▓िрдпрдЯ рддрд░ंрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд рдХी рдЧрд╣рди рд╕рдордЭ
  • рдмाрдЬाрд░ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдвांрдЪा
  • рдоूрд▓्рдп рдЧрддिрд╡िрдзि рдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдХрд░рдиे рдХा рдПрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рддрд░ीрдХा

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

ЁЯУЦ рдж рд▓ाрдЗрдЯ рдЗрдЯрд░्рд╕: рд╣ाрдЙ рдж рдЕрдирд╕ीрди рд╡рд░्рд▓्рдб рдСрдл рдк्рд▓ांрдЯ рдЗрди्рдЯेрд▓िрдЬрди्рд╕ рдСрдлрд░рд╕् рдЕ рди्рдпू рдЕрди्рдбрд░्рд╕्рдЯैрди्рдбिंрдЧ рдСрдл рд▓ाрдЗрдл рдСрди рдЕрд░्рде - рдЬ़ोрдИ рд╢्рд▓ैंрдЧрд░ (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

ЁЯУЦ рд╕рдо рдкीрдкрд▓ рдиीрдб рдХिрд▓िंрдЧ: рдП рдоेрдоोрдЗрд░ рдСрдл рдорд░्рдбрд░ рдЗрди рдоाрдЗ рдХрди्рдЯ्рд░ी - рдкेрдЯ्рд░ीрд╕िрдпा рдЗрд╡ेंрдЬेрд▓िрд╕्рдЯा (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

ЁЯУЦ рд╡्рд╣ाрдИ рдирдеिंрдЧ рд╡рд░्рдХ्рд╕: рд╣ू рдХिрд▓्рдб рдк्рд░ोрдЧ्рд░ेрд╕ рдПंрдб рд╣ाрдЙ рдЯू рдм्рд░िंрдЧ рдЗрдЯ рдмैрдХ - рдоाрд░्рдХ рдЬे. рдбंрдХेрд▓рдоैрди (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)