ЁЯУЦ рдЧेрдЯिंрдЧ рдеिंрдЧ्рд╕ рдбрди : рдж рдЖрд░्рдЯ рдСреЮ рд╕्рдЯ्рд░ेрд╕ рдл्рд░ी рдк्рд░ोрдбрдХ्рдЯिрд╡िрдЯी - рдбेрд╡िрдб рдПрд▓рди (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

рдРрд╕े рдпुрдЧ рдоें рдЬрд╣ाँ рд╡िрдХрд░्рд╖рдг рдк्рд░рдЪुрд░ рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╣ैं рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рд╕рдордп рдХी рдоाँрдЧ рдЕंрддрд╣ीрди рд▓рдЧрддी рд╣ै, рдЙрдд्рдкाрджрдХрддा рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдХрдб़ी рдоेрд╣рдирдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рд╣ोрд╢िрдпाрд░ी рд╕े рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ै। рдбेрд╡िрдб рдПрд▓рди рдХी рдЧेрдЯिंрдЧ рдеिंрдЧ्рд╕ рдбрди (GTD) рдХाрд░्рдпों рдХे рдк्рд░рдмंрдзрди, рддрдиाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо рджрдХ्рд╖рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЕрднूрддрдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдкрдж्рдзрддि рдиे рдкेрд╢ेрд╡рд░ों, рд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдФрд░ рдЙрдж्рдпрдоिрдпों рдХे рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХे рддрд░ीрдХे рдХो рдмрджрд▓ рджिрдпा рд╣ै, рдЬो рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рдмाрд╣рд░ी рдмрдиाрдиे рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдмрдЬाрдп рдиिрд╖्рдкाрджрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪिрдд рдвांрдЪा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।  

рдЬी.рдЯी.рдбी. рдХा рдоूрд▓ рджрд░्рд╢рди

рдПрд▓рди рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЖрдзाрд░ рд╕рд░рд▓ рд╣ै: рдЖрдкрдХा рджिрдоाрдЧ рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рдкрдХрдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं । рдЬрдм рд╣рдо рдЕрдкрдиे рджिрдоाрдЧ рдоें рдХाрд░्рдпों, рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддाрдУं рдФрд░ рдЕрдиुрд╕्рдоाрд░рдХों рдХो рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рд╣рдо рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рддрдиाрд╡ рдФрд░ рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рдЕрдзिрднाрд░ рдмрдиाрддे рд╣ैं। GTD рдЗрди рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рдмाрд╣рд░ी рд░ूрдк рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪिрдд рдк्рд░рдгाрд▓ी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╣рдо рдоाрдирд╕िрдХ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдмрдЬाрдп рдиिрд╖्рдкाрджрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। 

рдЬी.рдЯी.рдбी. рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЗрд╕ рд╡िрдЪाрд░ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै рдХि рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдмेрд╣рддрд░ рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрджрдХрддा рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддी рд╣ै । рдХाрд░्рдпों рдХो рдПрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░рдХे, рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрдиे рджिрдоाрдЧ рдХो рд╕рдм рдХुрдЫ рдпाрдж рд░рдЦрдиे рдХे рдмोрдЭ рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрди्рд╣ें рд╡рд░्рддрдоाрди рдХ्рд╖рдг рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╕ूрдЪिрдд рд╡िрдХрд▓्рдк рдмрдиाрдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдоिрд▓рддी рд╣ै। 

рдкांрдЪ-рдЪрд░рдгीрдп GTD рд╡рд░्рдХрдл़्рд▓ो

рдПрд▓рди рдиे рдХाрд░्рдпों рдФрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рдмंрдзिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдкांрдЪ-рдЪрд░рдгीрдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी рд╣ै:

1. рдХैрдк्рдЪрд░ рдХрд░ें - рд╡рд╣ рд╕рдм рдХुрдЫ рдЗрдХрдЯ्рдаा рдХрд░ें рдЬो рдЖрдкрдХा рдз्рдпाрди рдоांрдЧрддा рд╣ै

GTD рд╕िрд╕्рдЯрдо рдоें рдкрд╣рд▓ा рдХрджрдо рдЙрди рд╕рднी рдЪीрдЬ़ों рдХो рдХैрдк्рдЪрд░ рдХрд░рдиा рд╣ै рдЬिрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рджेрдиे рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдИрдоेрд▓, рд╡िрдЪाрд░, рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддाрдПँ, рдЕрдзूрд░े рдХाрдо рдФрд░ рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХि рдХ्рд╖рдгрднंрдЧुрд░ рд╡िрдЪाрд░ рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рдХुंрдЬी рдЙрди्рд╣ें рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиा рд╣ै - рдЕрдкрдиे рджिрдоाрдЧ рдХा рдирд╣ीं। 

рдХाрд░्рдпों рдХो рдХैрдк्рдЪрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдХुрдЫ рдк्рд░рднाрд╡ी рддрд░ीрдХे рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं:

  • рдПрдХ рднौрддिрдХ рдиोрдЯрдмुрдХ рдпा рдпोрдЬрдиाрдХाрд░  

  • рдЯोрдбोрдЗрд╕्рдЯ, рдиोрд╢рди рдпा рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рдирдиोрдЯ рдЬैрд╕ा рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЯाрд╕्рдХ рдоैрдиेрдЬрд░  

  • рдЪрд▓рддे-рдлिрд░рддे рдд्рд╡рд░िрдд рд╡िрдЪाрд░ों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╡ॉрдпрд╕ рдоेрдоो рдРрдк  

2. рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ें – рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЖрдЗрдЯрдо рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХрд░ें

рдПрдХ рдмाрд░ рдЬрдм рдХाрд░्рдп рд╕рдордЭ рдоें рдЖ рдЬाрдПं, рддो рдЕрдЧрд▓ा рдХрджрдо рдЙрдирдХा рдЕрд░्рде рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЦुрдж рд╕े рдкूрдЫें:

  • рдХ्рдпा рдпрд╣ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдпोрдЧ्рдп рд╣ै?  рдпрджि рд╣ाँ, рддो рдЕрдЧрд▓ा рдХрджрдо рдмрддाрдПं।

  • рдпрджि рдирд╣ीं, рддो рдоुрдЭे рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП?  рдЗрд╕े рд╕ंрджрд░्рдн рд╕ाрдордЧ्рд░ी, рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡рд░्рдЧीрдХृрдд рдХрд░ें рдпा рдЗрд╕े рдд्рдпाрдЧ рджें।

рдпрд╣ рдХрджрдо рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдЖрдкрдХे рд╕िрд╕्рдЯрдо рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡рд╕्рддु рдХा рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рдХेрд╡рд▓ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдирд╣ीं рд╣ै।

3. рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдХрд░ें – рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдпोрдЧ्рдп рд╡рд╕्рддुрдУं рдХो рдЙрдЪिрдд рд╕ूрдЪिрдпों рдоें рдХ्рд░рдордмрдж्рдз рдХрд░ें

рдХाрд░्рдпों рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрди्рд╣ें рд╕ाрд░्рдердХ рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдоें рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП:

  • рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдПँ  – рдмрд╣ु-рдЪрд░рдгीрдп рдХाрд░्рдп рдЬिрдирдХे рд▓िрдП рдпोрдЬрдиा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै

  • рдЕрдЧрд▓ी рдХ्рд░िрдпाрдПँ  – рддрдд्рдХाрд▓ рдХाрд░्рдп рдЬो рдкूрд░े рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं

  • рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा-рдпोрдЧ्рдп рд╡рд╕्рддुрдПँ  – рд╡े рдХाрд░्рдп рдЬो рджूрд╕рд░ों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं

  • рдХैрд▓ेंрдбрд░-рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХाрд░्рдп  – рд╕рдордп-рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддाрдПँ

рдХाрд░्рдпों рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рдвंрдЧ рд╕े рд╕ंрд░рдЪिрдд рдХрд░рдХे, рдЖрдк рдПрдХ рдРрд╕ी рдк्рд░рдгाрд▓ी рдмрдиाрддे рд╣ैं рдЬो рд╕ूрдЪिрдд рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ै।

4. рдЪिंрддрди рдХрд░ें – рдЕрдкрдиे рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХी рдиिрдпрдоिрдд рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░ें

GTD рдХा рдПрдХ рдоुрдЦ्рдп рдШрдЯрдХ рд╕ाрдк्рддाрд╣िрдХ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рд╣ै , рдЬрд╣ाँ рдЖрдк рдЕрдкрдиे рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рддे рд╣ैं рддाрдХि рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ो рд╕рдХे рдХि рдпрд╣ рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рдФрд░ рдЕрдж्рдпрддिрдд рдмрдиा рд░рд╣े। рдпрд╣ рдЕрдирджेрдЦी рдХी рдЧрдИ рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддाрдУं рдХो рд░ोрдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЖрдкрдХे рд╡рд░्рдХрдл़्рд▓ो рдХो рдХुрд╢рд▓ рдмрдиाрдП рд░рдЦрддा рд╣ै। 

5. рд╕ंрд▓рдЧ्рди рд░рд╣ें – рдХाрд░्рдпों рдХो рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╕े рдиिрд╖्рдкाрджिрдд рдХрд░ें

рдПрдХ рд╕ुрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХे рд╕ाрде, рдЖрдк рдиिрд░्рдгрдп рдердХाрди рдХे рдмрдЬाрдп рдиिрд╖्рдкाрджрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। GTD рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдХे рд╕ाрде рдХाрдо рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рдмрдиाрддा рд╣ै, рдпрд╣ рдЬाрдирддे рд╣ुрдП рдХि рдЙрдирдХी рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЙрдирдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдУं рдХा рд╕рдорд░्рдерди рдХрд░рддी рд╣ै।

рдЬी.рдЯी.рдбी. рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕िрдж्рдзांрдд

рджो рдоिрдирдЯ рдХा рдиिрдпрдо

рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдХाрдо рдоें рджो рдоिрдирдЯ рд╕े рдХрдо рд╕рдордп рд▓рдЧрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рддुрд░ंрдд рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓ें। рдЗрд╕рд╕े рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рдХाрдо рдПрдХ рд╕ाрде рдЗрдХрдЯ्рдаा рд╣ोрдиे рдФрд░ рдмोрдЭिрд▓ рд╣ोрдиे рд╕े рдмрдЪ рдЬाрддे рд╣ैं।

рдЕрдЧрд▓ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ

рдХिрд╕ी рдХाрд░्рдп рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЕрдЧрд▓ी рднौрддिрдХ рдХ्рд░िрдпा рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░ें। “рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдкрд░ рдХाрдо рдХрд░ें” рдЬैрд╕े рдЕрд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХाрд░्рдпों рдХे рдмрдЬाрдп, “рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рд▓िрдП рдорд╕ौрджा рд░ूрдкрд░ेрдЦा” рдиिрд░्рджिрд╖्рдЯ рдХрд░ें।

рд╕ंрджрд░्рднों

рдХाрд░्рдпों рдХो рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдХрд░ें рдХि рдЙрди्рд╣ें рдХрд╣ाँ рдФрд░ рдХैрд╕े рдкूрд░ा рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै (рдЬैрд╕े, рдХॉрд▓, рдХाрдо, рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХाрд░्рдп)। рдЗрд╕рд╕े рдХाрд░्рдп рдХो рдХुрд╢рд▓рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рд╕рдоूрд╣рдмрдж्рдз рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै।

рдорди рдкाрдиी рдХी рддрд░рд╣

рдПрдХ рддрдиाрд╡-рдоुрдХ्рдд рдЕрд╡рд╕्рдеा рдЬिрд╕рдоें рдЖрдк рдЖрд╡ेрдЧрдкूрд░्рдг рддрд░ीрдХे рд╕े рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдХाрд░्рдпों рдХे рдк्рд░рддि рдЙрдЪिрдд рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рджेрддे рд╣ैं। GTD рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рд╢ांрддि рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै।

GTD рдХ्рдпों рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै

GTD рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рднाрд░ рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै , рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै , рдФрд░ рдЕрдиुрд╡рд░्рддी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддा рд╣ै । рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддाрдУं рдХो рдПрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рдмाрд╣рд░ी рд░ूрдк рджेрдиे рд╕े, рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рдХрдо рдЪिंрддा рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै। рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рдЕрдиुрдХूрд▓рдиीрдп рд╣ै, рдЬो рдЗрд╕े рдкेрд╢ेрд╡рд░ों, рдЫाрдд्рд░ों рдФрд░ рд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдмрдиाрддी рд╣ै।   

рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдЬी.рдЯी.рдбी. рдХा рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди

GTD рдХो рдЕрдкрдиी рджिрдирдЪрд░्рдпा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП:

  • рдПрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рдЙрдкрдХрд░рдг (рдиोрдЯрдмुрдХ, рдРрдк्рд╕ рдпा рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЯाрд╕्рдХ рдоैрдиेрдЬрд░) рдЪुрдиें ।  

  • рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХी рдЕрдЦंрдбрддा рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ाрдк्рддाрд╣िрдХ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░ें ।  

  • рдЫोрдЯे рд╕्рддрд░ рд╕े рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ें - рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े GTD рд╕िрдж्рдзांрддों рдХो рдПрдХ рд╣ी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдХрд░ें।

рдЙрди्рдирдд GTD рд░рдгрдиीрддिрдпाँ

рдЬो рд▓ोрдЧ GTD рдХो рдЕрдЧрд▓े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд▓े рдЬाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рд╡े рдЗрд╕ рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ें:

  • рдлोрдХрд╕ рдХे рдХ्рд╖िрддिрдЬ  - рдХाрд░्рдпों рдХो рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдФрд░ рдоूрд▓्рдпों рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд░ेрдЦिрдд рдХрд░ें।

  • рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдиिрдпोрдЬрди рдоॉрдбрд▓  - рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЪрд░рдгों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХрд░ें।

  • рдХिрд╕ी рджिрди/рд╢ाрдпрдж рд╕ूрдЪी  - рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рдХे рд▓िрдП рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд╕ंрдЧ्рд░рд╣िрдд рдХрд░ें।

рдЕंрддिрдо рд╡िрдЪाрд░

рдбेрд╡िрдб рдПрд▓рди рдХी рдЧेрдЯिंрдЧ рдеिंрдЧ्рд╕ рдбрди рд╕िрд░्рдл़ рдПрдХ рдЙрдд्рдкाрджрдХрддा рдк्рд░рдгाрд▓ी рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рдПрдХ рдоाрдирд╕िрдХрддा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ै। GTD рдоें рдорд╣ाрд░рдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдХे, рд╡्рдпрдХ्рддि рддрдиाрд╡ рдоुрдХ्рдд рдЙрдд्рдкाрджрдХрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рд░рдЪрдиाрдд्рдордХрддा, рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╕ोрдЪ рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЬрдЧрд╣ рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं। 

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

ЁЯУЦ рдж рд▓ाрдЗрдЯ рдЗрдЯрд░्рд╕: рд╣ाрдЙ рдж рдЕрдирд╕ीрди рд╡рд░्рд▓्рдб рдСрдл рдк्рд▓ांрдЯ рдЗрди्рдЯेрд▓िрдЬрди्рд╕ рдСрдлрд░рд╕् рдЕ рди्рдпू рдЕрди्рдбрд░्рд╕्рдЯैрди्рдбिंрдЧ рдСрдл рд▓ाрдЗрдл рдСрди рдЕрд░्рде - рдЬ़ोрдИ рд╢्рд▓ैंрдЧрд░ (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

ЁЯУЦ рд╕рдо рдкीрдкрд▓ рдиीрдб рдХिрд▓िंрдЧ: рдП рдоेрдоोрдЗрд░ рдСрдл рдорд░्рдбрд░ рдЗрди рдоाрдЗ рдХрди्рдЯ्рд░ी - рдкेрдЯ्рд░ीрд╕िрдпा рдЗрд╡ेंрдЬेрд▓िрд╕्рдЯा (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

ЁЯУЦ рд╡्рд╣ाрдИ рдирдеिंрдЧ рд╡рд░्рдХ्рд╕: рд╣ू рдХिрд▓्рдб рдк्рд░ोрдЧ्рд░ेрд╕ рдПंрдб рд╣ाрдЙ рдЯू рдм्рд░िंрдЧ рдЗрдЯ рдмैрдХ - рдоाрд░्рдХ рдЬे. рдбंрдХेрд▓рдоैрди (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)