ЁЯУЦ рде्рд░ाрдЗрд╡: 30 рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рд░рдЧ्рд╕-рдЯू-рд░िрдЪेрд╕ рд╕्рдЯोрд░ीрдЬ - рдЬेрд╕рди рдирд╡рд▓ो (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)
30 рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рдпाрдд्рд░ाрдУं рдХे рдкीрдЫे рдХी рдоाрдирд╕िрдХрддा рдХा рдЕрдиाрд╡рд░рдг
рд╕рдлрд▓рддा, рдЕрдкрдиे рд╕рдмрд╕े рдХрдЪ्рдЪे рд░ूрдк рдоें, рд╢ाрдпрдж рд╣ी рдХрднी рднाрдЧ्рдп рдпा рд╡िрд╢ेрд╖ाрдзिрдХाрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ोрддी рд╣ै - рдпрд╣ рд▓рдЪीрд▓ेрдкрди, рджृрдв़рддा рдФрд░ рдмाрдзाрдУं рдХो рдХрджрдо рдХे рдкрдд्рдерд░ों рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ै। рдЬेрд╕рди рдирд╡рд▓ो рдХी рде्рд░ाрдЗрд╡: 30 рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рд░рдЧ्рд╕-рдЯू-рд░िрдЪेрд╕ рд╕्рдЯोрд░ीрдЬ рд╕िрд░्рдл рдк्рд░ेрд░рдХ рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдирд╣ीं рд╣ै; рдпрд╣ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░ोрдбрдоैрдк рд╣ै рдЬो рдорд╣ाрдирддा рдХी рдУрд░ рдЕрдкрдиा рд░ाрд╕्рддा рдЦुрдж рдмрдиाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдЙрди рдЙрдЪ्рдЪ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд▓ोрдЧों рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЙрддрд░рддी рд╣ै рдЬो рд╕ाрдзाрд░рдг рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╕े рдЙрдардХрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХे рдиेрддा, рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдк्рд░рддीрдХ рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдирдХाрд░ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдмрди рдЧрдП। рдпे рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рдЖрдд्рдо-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕, рдЕрдиुрдХूрд▓рдирд╢ीрд▓рддा рдФрд░ рдЕрдЯूрдЯ рдзैрд░्рдп рдХे рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рддрдд्рд╡ों рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддी рд╣ैं।
рд╕рдлрд▓рддा рдХे рдкрд░िрднाрд╖िрдд рд▓рдХ्рд╖рдг
рде्рд░ाрдЗрд╡ рдХी рд╣рд░ рдХрд╣ाрдиी рдПрдХ рдЕрдиूрдаी рдпाрдд्рд░ा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЗрди рдХрд╣ाрдиिрдпों рдоें рдХुрдЫ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ूрдд्рд░ рдмुрдиे рд╣ुрдП рд╣ैं - рдЕрдбिрдЧ рджृрдв़рддा, рдЕрд╕рдлрд▓рддा рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рди рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЦुрдж рдкрд░ рдЧрд╣рд░ा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕। рдпे рдЧुрдг рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдФрд░ рдкेрд╢ेрд╡рд░ рд╡िрдЬрдп рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦрддे рд╣ैं।
1. рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиे рдоें рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди
рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдп рдХрдаिрдиाрдЗрдпों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЙрдирд╕े рдЙрдмрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рдЬिрдо рдХैрд░ी рдХी рдХрд╣ाрдиी рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ें , рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рдпुрд╡ाрд╡рд╕्рдеा рдоें рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд░ीрдмी рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा। рдЙрдирдХा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдПрдХ рд╡ैрди рдоें рд░рд╣рддा рдеा, рдФрд░ рдлिрд░ рднी, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрднी рднी рдЕрдкрдиी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕рдкрдиे рдХो рдЦрдд्рдо рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЦुрдж рдХो 10 рдоिрд▓िрдпрди рдбॉрд▓рд░ рдХा рдЪेрдХ рд▓िрдЦрдХрд░ рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдХрд▓्рдкрдиा рдХी, рдЬो рдмाрдж рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдоें рдмрджрд▓ рдЧрдИ।
рдЗрд╕ी рддрд░рд╣, рд╕िрд▓्рд╡ेрд╕्рдЯрд░ рд╕्рдЯेрд▓ोрди , рдЬो рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे рдФрд░ рдмाрд░-рдмाрд░ рдЕрд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдП рдЧрдП, рдиे рд╣ाрд░ рдоाрдирдиे рд╕े рдЗрдирдХाрд░ рдХрд░ рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рдкрдЯрдХрдеा рд░ॉрдХी рдкрд░ рдЗрддрдиा рднрд░ोрд╕ा рдеा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖрдХрд░्рд╖рдХ рд╕ौрджों рдХो рдаुрдХрд░ा рджिрдпा рддाрдХि рд╡े рдЦुрдж рдлिрд▓्рдо рдоें рдЕрднिрдирдп рдХрд░ рд╕рдХें। рдЙрдирдХी рджृрдв़рддा рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╕िрдиेрдоा рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдл्рд░ेंрдЪाрдЗрдЬी рдоें рд╕े рдПрдХ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХी।
рдЗрд╕рд╕े рд╣рдоें рдПрдХ рдЕрдоूрд▓्рдп рд╕рдмрдХ рдоिрд▓рддा рд╣ै: рдЕрд╕्рдеाрдпी рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдХो рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиाрдУं рдХो рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП ।
2. рдоाрдирд╕िрдХрддा рдФрд░ рдЖрдд्рдо-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рд╢рдХ्рддि
рде्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рдПрдХ рдЕрдж्рднुрдд рдкैрдЯрд░्рди рдЙрднрд░ рдХрд░ рдЖрддा рд╣ै - рдЬो рд▓ोрдЧ рд╕рдлрд▓ рд╣ुрдП рд╡े рдЬрд░ूрд░ी рдирд╣ीं рдХि рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рдеे , рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрд╕्рд╡ीрдХृрддि рдХो рдЦुрдж рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рдиे рд╕े рдордиा рдХрд░ рджिрдпा । рдЕрд╕рдлрд▓рддा рдХो рд╕рд╣рдиे рдоें рдЖрдд्рдо-рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै।
рдЕрд▓ीрдмाрдмा рдХे рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рдЬैрдХ рдоा рдХो рд╣ी рд▓ीрдЬिрдП । рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣ाрд░्рд╡рд░्рдб рдоें рджрд╕ рдмाрд░ рдЖрд╡ेрджрди рдХिрдпा рдФрд░ рд╣рд░ рдмाрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЕрд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХेрдПрдлрд╕ी рдоें рдиौрдХрд░ी рдХी рддрд▓ाрд╢ рдХी, рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ें рдиौрдХрд░ी рдирд╣ीं рдоिрд▓ी рдЬрдмрдХि рдЕрди्рдп рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рд▓िрдпा рдЧрдпा। рдЖрдд्рдо-рд╕ंрджेрд╣ рдХे рдЖрдЧे рдЭुрдХрдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХिрдпा рдХि рд╡े рдХिрд╕ी рдмрдб़ी рдЪीрдЬ рдХे рд▓िрдП рдмрдиे рд╣ैं - рдФрд░ рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдиे рдЙрди्рд╣ें рдИ-рдХॉрдорд░्рд╕ рдоें рдХ्рд░ांрддि рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा।
рдПрдХ рдФрд░ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╡िрди рдбीрдЬрд▓ рдХा рд╣ै , рдЬिрди्рд╣ें рд╣ॉрд▓ीрд╡ुрдб рдоें рднूрдоिрдХाрдПँ рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рдиा рдкрдб़ा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рдЕрднिрдирдп рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдХो рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдПрдХ рд▓рдШु рдлिрд▓्рдо ( рдорд▓्рдЯी-рдлेрд╢िрдпрд▓ ) рдмрдиाрдИ, рдЬिрд╕рдиे рдЕंрддрддः рд╕्рдЯीрд╡рди рд╕्рдкीрд▓рдмрд░्рдЧ рдХा рдз्рдпाрди рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХिрдпा । рдЗрд╕ рд╕्рд╡-рдЪाрд▓िрдд рдкрд╣рд▓ рдиे рдЙрдирдХे рдХрд░िрдпрд░ рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдпा, рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рдЕрд╡рд╕рд░ों рдХा рдЗंрддрдЬ़ाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЙрди्рд╣ें рдЦुрдж рдмрдиाрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।
рде्рд░ाрдЗрд╡ рд╕े рд╕рдмрдХ : рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХो рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдоें рдмрджрд▓рдиा
рдк्рд░ेрд░рдгा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рде्рд░ाрдЗрд╡ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдЕंрддрд░्рджृрд╖्рдЯि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдпोрдЧ्рдп рд░рдгрдиीрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрдо рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
1. рдЕрд╕рдлрд▓рддा рдПрдХ рд╕ीрдв़ी рд╣ै
рд╕рдоाрдЬ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЕрд╕рдлрд▓рддा рдХो рд╣ाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдкेрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै। рде्рд░ाрдЗрд╡ рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рд╕ाрдмिрдд рдХрд░рддा рд╣ै - рдпрд╣ рдмрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै । рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рд╕рдмрд╕े рд╕рдлрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдиे рдХрдИ рдмाрд░ рдЕрд╕्рд╡ीрдХृрддि рдФрд░ рдЕрд╕рдлрд▓рддाрдУं рдХा рд╕ाрдордиा рдХिрдпा рд╣ै। рдоुрдЦ्рдп рдмाрдд рдЕрд╕рдлрд▓рддा рд╕े рдмрдЪрдиा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаाрдиा рд╣ै।
рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рд╕ुрдЭाрд╡: рдЕрд╕рдлрд▓рддा рд╕े рдбрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп, рдЗрд╕े рдлीрдбрдмैрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ें । рдкूрдЫें: рдоैं рдХ्рдпा рд╕ीрдЦ рд╕рдХрддा рд╣ूँ? рдоैं рдХैрд╕े рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ूँ? рдЗрд╕े рдПрдХ рдЕंрддिрдо рдкрдб़ाрд╡ рдХे рдмрдЬाрдп рдПрдХ рдХрджрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓ें।
2. рджृрд╖्рдЯि рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдХो рдЬрди्рдо рджेрддी рд╣ै
рде्рд░ाрдЗрд╡ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрдИ рд▓ोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी рд╕рдлрд▓рддा рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдПрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдеा । рдЬिрдо рдХैрд░ी рдХा 10 рдоिрд▓िрдпрди рдбॉрд▓рд░ рдХा рдЪेрдХ рд╕िрд░्рдл़ рдПрдХ рдмेрдХाрд░ рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рдирд╣ीं рдеी - рдпрд╣ рдЙрдирдХी рдЗрд╕ рдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдеा рдХि рдПрдХ рджिрди, рд╡рд╣ рдРрд╕ी рдХрдоाрдИ рдХрд░ेंрдЧे।
рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рд╕ुрдЭाрд╡: рд╕ाрд╣рд╕िрдХ рд▓рдХ्рд╖्рдп рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ें рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЗрдЪ्рдЫिрдд рдкрд░िрдгाрдоों рдХी рдХрд▓्рдкрдиा рдХрд░ें। рдЕрдкрдиी рдЖрдХांрдХ्рд╖ाрдУं рдХो рд▓िрдЦрдиे рд╕े рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рдмрдв़рддी рд╣ै рдФрд░ рдЖрдкрдХा рдЕрд╡рдЪेрддрди рдорди рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдиिрд░्рджेрд╢िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
3. рдЕрдиुрдХूрд▓рдирд╢ीрд▓рддा рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддी рд╣ै
рджुрдиिрдпा рдиिрд░ंрддрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдирд╢ीрд▓ рд╣ै, рдФрд░ рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрдХूрд▓рдирд╢ीрд▓рддा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХौрд╢рд▓ рд╣ै। рдЬैрдХ рдоा рдХे рдкाрд╕ рд╡рд╣ рдпोрдЧ्рдпрддा рдирд╣ीं рдеी рдЬो рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдиिрдпोрдХ्рддा рдЪाрд╣рддे рдеे, рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХ्рд░ांрддि рдХे рд╕ाрде рддाрд▓рдоेрд▓ рдмिрдаाрдпा рдФрд░ рдЕрдкрдиा рдЦुрдж рдХा рд╕्рдеाрди рдмрдиाрдпा । рдЗрд╕ी рддрд░рд╣, рд╡िрди рдбीрдЬрд▓ рдиे рд╣ॉрд▓ीрд╡ुрдб рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा - рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рдк्рд░рддिрднा рдХो рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдмрдиाрдХрд░ рдЕрдкрдиे рднाрдЧ्рдп рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा।
рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рд╕ुрдЭाрд╡: рд╣рдоेрд╢ा рдмрджрд▓ाрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рддрд░ीрдХे рдЦोрдЬें । рдЖрдк рдХौрди рд╕े рдирдП рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं? рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд░ाрд╕्рддों рд╕े рдкрд░े рдХ्рдпा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоौрдЬूрдж рд╣ैं?
рдЕंрддिрдо рд╡िрдЪाрд░: рдЕрдкрдиी рдЦुрдж рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдХрд╣ाрдиी рдмрдирдиा
рде्рд░ाрдЗрд╡ рдХो рдкрдв़рдиा рд╕िрд░्рдл़ рдк्рд░ेрд░рдгा рдкाрдиे рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЦाрдХा рд╣ै । рдпे рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддी рд╣ैं рдХि рд╕ीрдоाрдПँ рддрднी рдоौрдЬूрдж рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬрдм рд╣рдо рдЙрди्рд╣ें рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं । рдЪाрд╣े рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдХрд░िрдпрд░ рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ा рд░рд╣े рд╣ों, рдХोрдИ рд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рд╢ुрд░ू рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ों рдпा рдЖрдд्рдо-рд╕ंрджेрд╣ рдкрд░ рдХाрдмू рдкा рд░рд╣े рд╣ों, рде्рд░ाрдЗрд╡ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд▓ाрдЧू рд╣ोрддे рд╣ैं।
рд╕рдлрд▓рддा рдХी рд░ाрд╣ рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рди рд╣ी рдпрд╣ рдкрд╣рд▓े рд╕े рддрдп рд╣ोрддी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЬैрд╕ा рдХि рдпрд╣ рдХिрддाрдм рдмрддाрддी рд╣ै, рд╣рдоेрд╢ा рддрд░рдХ्рдХी рдХрд░рдиा рд╕ंрднрд╡ рд╣ै - рдЪाрд╣े рдЖрдк рдХрд╣ीं рд╕े рднी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ें।
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें