ЁЯУЦ рдиॉрдирд╡ाрдпрд▓ेंрдЯ рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди: рдП рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ рдСрдл рд▓ाрдЗрдл - рдоाрд░्рд╢рд▓ рдмी. рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)
рдкрд░िрдЪрдп: рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд╕ंрдЪाрд░ рдХा рд╕ंрдХрдЯ
рд╣рдоाрд░ी рддेрдЬ़-рд░рдл़्рддाрд░, рд╣ाрдЗрдкрд░рдХрдиेрдХ्рдЯेрдб рджुрдиिрдпा рдоें, рд╣рдо рд▓рдЧाрддाрд░ рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं - рд▓ेрдХिрди рд╣рдо рдХिрддрдиी рдмाрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЬुрдб़ рдкाрддे рд╣ैं? рдЧрд▓рддрдлрд╣рдоी, рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЖрд▓ोрдЪрдиाрдд्рдордХ рднाрд╖ा рд╣рдоाрд░ी рдмाрддрдЪीрдд рдкрд░ рд╣ाрд╡ी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╣рдо рдЕрдирд╕ुрдиा, рдЕрдирджेрдЦा рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрд▓рдЧ-рдерд▓рдЧ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं।
рдоाрд░्рд╢рд▓ рдмी. рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдХी рдкुрд╕्рддрдХ рдиॉрдирд╡ाрдпрд▓ेंрдЯ рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди: рдП рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ рдСрдл рд▓ाрдЗрдл рдПрдХ рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рд▓ेрдХिрди рдоाрдирд╡ीрдп рд╡िрдХрд▓्рдк рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдХिрддाрдм рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ै। рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдмोрд▓рдиे рдФрд░ рд╕ुрдирдиे рдХा рдПрдХ рдРрд╕ा рддрд░ीрдХा рдкेрд╢ рдХिрдпा рд╣ै рдЬो рд╕рдмрд╕े рдЪुрдиौрддीрдкूрд░्рдг рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рднी рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि, рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдФрд░ рдЖрдкрд╕ी рд╕рдо्рдоाрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै।
рдЕрд╣िंрд╕рдХ рд╕ंрдЪाрд░ (рдПрдирд╡ीрд╕ी) рдХे рдкीрдЫे рдХी рджृрд╖्рдЯि
рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдХी рджृрд╖्рдЯि рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै рдХि рд╕рднी рдордиुрд╖्рдпों рдоें рдХрд░ुрдгा рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ोрддी рд╣ै, рдФрд░ рд╣िंрд╕ा - рдЪाрд╣े рдоौрдЦिрдХ рд╣ो, рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╣ो рдпा рд╢ाрд░ीрд░िрдХ - рдЕрдкूрд░्рдг рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХी рджुрдЦрдж рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ै। NVC рд╣рдоाрд░ी рд╕ाрдЭा рдоाрдирд╡рддा рдХे рд╕ाрде рдлिрд░ рд╕े рдЬुрдб़рдиे рдХा рдПрдХ рд╕ाрдзрди рд╣ै।
рд╡рд╣ рдпुрдж्рдз рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдордз्рдпрд╕्рдерддा рдХрд░рдиे, рдЬेрд▓ों рдоें рдХाрдо рдХрд░рдиे рдФрд░ рдХрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдкрдв़ाрдиे рдХे рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрднрд╡ों рд╕े рдпрд╣ рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдПрдХ рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рднाрд╖ा рд╣ै - рдЬो рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рдЙрдо्рд░ рдФрд░ рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╕े рдкрд░े рд╣ै।
рдПрдирд╡ीрд╕ी рдХा рдЪाрд░-рднाрдЧ рдоॉрдбрд▓: рд╕рдЪेрдд рд╕ंрдЪाрд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░ूрдкрд░ेрдЦा
рдПрдирд╡ीрд╕ी рдХे рдоूрд▓ рдоें рдПрдХ рд╕рд░рд▓ рдХिрди्рддु рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдЪाрд░-рдЪрд░рдгीрдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै:
1. рдЕрд╡рд▓ोрдХрди - рдмिрдиा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХिрдП рджेрдЦрдиा
рд╣рдо рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдиिрд░्рдгрдп рдпा рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдХे рдХिрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЬो рдХुрдЫ рднी рджेрдЦрддे рд╣ैं рдЙрд╕рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рдХे рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рд╣рдоें рджूрд╕рд░ों рдоें рд░рдХ्рд╖ाрдд्рдордХрддा рдкैрджा рдХрд░рдиे рд╕े рдмрдЪрдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै।
- рдЗрд╕рдХे рдмрдЬाрдп: “рдЖрдк рдЕрд╕ाрд╡рдзाрди рд╣ैं।”
- рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ें: “рдЬрдм рдоैंрдиे рддुрдо्рд╣ें рдмрд░्рддрди рд╕िंрдХ рдоें рдЫोрдб़рддे рджेрдЦा…”
рдпрд╣ рдХрджрдо рд╡рд╕्рддुрдиिрд╖्рдарддा рдФрд░ рд╕рдЬрдЧрддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╣рдо рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोрддे рд╣ैं।
2. рднाрд╡рдиाрдПँ - рд╣рдоाрд░ी рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рдиाрдо рджेрдиा
рдЗрд╕рдХे рдмाрдж, рд╣рдо рдЬो рдХुрдЫ рджेрдЦрддे рд╣ैं рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХो рдкрд╣рдЪाрдирддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
- “рдоुрдЭे рдЪिрдв़ рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै…”
- “рдоुрдЭे рдмेрдЪैрдиी рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै…”
рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддे рд╣ैं। рдмрд╣ुрдд рд╕े рд▓ोрдЧ рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рднाрд╡рдиाрдУं рд╕े рдн्рд░рдоिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं (рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, "рдоुрдЭे рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдЖрдкрдХो рдкрд░рд╡ाрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै"), рд▓ेрдХिрди рд╕рдЪ्рдЪी рднाрд╡рдиाрдПँ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдПँ рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╕्рдеिрддिрдпाँ рд╣ैं।
3. рдЬ़рд░ूрд░рддें - рдЬो рд╕рдЪ рдоें рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддा рд╣ै рдЙрд╕рд╕े рдЬुрдб़рдиा
рднाрд╡рдиाрдПँ рд╕ंрджेрд╢рд╡ाрд╣рдХ рд╣ैं рдЬो рдЕрдзूрд░ी рдпा рдкूрд░ी рди рд╣ुрдИ рдЬ़рд░ूрд░рддों рдХी рдУрд░ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддी рд╣ैं। рдпे рдЬ़рд░ूрд░рддें рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рд╣ैं - рдЬैрд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा, рдк्рдпाрд░, рд╕्рд╡ाрдпрдд्рддрддा, рд╕рдордЭ рдФрд░ рдпोрдЧрджाрди।
- “рдоैं рдЪिंрддिрдд рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддा рд╣ूं рдХ्рдпोंрдХि рдоुрдЭे рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдФрд░ рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।”
рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдХे рд╣рдо рджोрд╖ाрд░ोрдкрдг рд╕े рджूрд░ рд╣ोрдХрд░ рд╕ाрдЭा рдоाрдирд╡ीрдп рдЕрдиुрднрд╡ рдХी рдУрд░ рдмрдв़рддे рд╣ैं।
4. рдЕрдиुрд░ोрдз - рдЬीрд╡рди рдХो рд╕рдоृрдж्рдз рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЪीрдЬ़ рдоाँрдЧрдиा
рдЕंрддрддः, рд╣рдо рдПрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ, рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░्рдп рдЕрдиुрд░ोрдз рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬो рд╣рдоाрд░ी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрдЧा।
- "рдХ्рдпा рдЖрдк рд╣рдоाрд░ी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рдмाрд░े рдоें рдоुрдЭрд╕े 10 рдоिрдирдЯ рдмाрдд рдХрд░рдиे рдХो рддैрдпाрд░ рд╣ैं?"
рдЕрдиुрд░ोрдз рдоांрдЧ рдирд╣ीं рд╣ैं। рджूрд╕рд░े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो 'рдирд╣ीं' рдХрд╣рдиे рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдпрд╣ рдЦुрд▓ाрдкрди рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै।
рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдХी рд╢рдХ्рддि: рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ुрдирдиा, рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं
рд╕рд╣ाрдиुрднूрддिрдкूрд░्рдг рдЙрдкрд╕्рдеिрддि
рдПрдирд╡ीрд╕ी рдоें рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдХा рдорддрд▓рдм рд╕рд▓ाрд╣ рджेрдиा, рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░рдиा рдпा рдХिрд╕ी рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рдиा рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рджूрд╕рд░े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рд╕ाрде рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдоौрдЬूрдж рд░рд╣рдиा।
- "рдХ्рдпा рдЖрдк рдЗрд╕рд▓िрдП рдкрд░ेрд╢ाрди рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдЖрдкрдХो рдЕрдзिрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै?"
рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рд╕ुрдирд╡ाрдИ рджूрд╕рд░ों рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╕्рдеाрди рдмрдиाрддी рд╣ै।
рд╕्рд╡рдпं рдХे рдк्рд░рддि рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि
рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдЖрдд्рдо-рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдкрд░ рднी рдЬोрд░ рджेрддे рд╣ैं - рдЕрдкрдиी рднाрд╡рдиाрдУं рдФрд░ рдЬрд░ूрд░рддों рд╕े рдЬुрдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕंрджрд░ рдХी рдУрд░ рдоुрдб़рдиे рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕। рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рддрдм рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрдм рд╣рдо рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рдпा рдЕрднिрднूрдд рд╣ोрддे рд╣ैं।
- “рдоैं рдиिрд░ाрд╢ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ рдХ्рдпोंрдХि рдоुрдЭे рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХे рд▓िрдП рд╕рд░ाрд╣рдиा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।”
рдЖрдд्рдо-рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рд╣рдоें рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рджौрд░ाрди рднी рд╕्рдеिрд░ рдФрд░ рджрдпाрд▓ु рдмрдиे рд░рд╣рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддी рд╣ै।
рддрдХрдиीрдХ рд╕े рдкрд░े: рдПрдирд╡ीрд╕ी рдПрдХ рдЬीрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рд╣ै
рдЬрдмрдХि рдЪाрд░-рдЪрд░рдг рдоॉрдбрд▓ рдПрдХ рдЙрдкрдпोрдЧी рдЙрдкрдХрд░рдг рд╣ै, рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि NVC рдХोрдИ рд╕ूрдд्рд░ рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рдПрдХ рдоाрдирд╕िрдХрддा рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै:
- рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХрддा: рдмिрдиा рдХिрд╕ी рджोрд╖ рдпा рд╣ेрд░рдлेрд░ рдХे рд╕рдЪ рдмोрд▓рдиा।
- рднेрдж्рдпрддा: рдЕрдкрдиी рдХрдЪ्рдЪी рдоाрдирд╡рддा рдоें рджेрдЦे рдЬाрдиे рдФрд░ рд╕ुрдиे рдЬाрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा।
- рдХрд░ुрдгा: рджूрд╕рд░ों рдХो рд╕рдордЭрдиे рдФрд░ рдЙрдирдХी рджेрдЦрднाрд▓ рдХрд░рдиे рдХी рдЧрд╣рд░ी рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा।
рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЬीрд╡рди рдоें NVC рдХे рдЕрдиुрдк्рд░рдпोрдЧ
1. рдЕंрддрд░ंрдЧ рд╕ंрдмंрдз
рдПрдирд╡ीрд╕ी рдЬोрдб़ों рдХो рджोрд╖ рдФрд░ рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЪрдХ्рд░ рд╕े рдЖрдкрд╕ी рд╕рдордЭ рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЕंрддрд░ंрдЧрддा рдХी рдУрд░ рдмрдв़рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рднाрдЧीрджाрд░ों рдХो рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдЕрдкрд░ाрдзрдмोрдз рдХे рдЕрдкрдиी рдЬ़рд░ूрд░рддों рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиा рдФрд░ рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдиिрд░्рдгрдп рдХे рд╕ुрдирдиा рд╕िрдЦाрддा рд╣ै।
2. рдкाрд▓рди-рдкोрд╖рдг рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा
рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдХा рдкाрд▓рди-рдкोрд╖рдг рдХा рддрд░ीрдХा рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рд╣ै। рд╕рдЬ़ा рдпा рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп, NVC рдХрдиेрдХ्рд╢рди, рд╕्рд╡ाрдпрдд्рддрддा рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдмुрдж्рдзिрдордд्рддा рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। NVC рдХे рд╕ाрде рдкрд▓े-рдмрдв़े рдмрдЪ्рдЪे рдЦुрдж рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиा рдФрд░ рджूрд╕рд░ों рдХे рд╕ाрде рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рд░рдЦрдиा рд╕ीрдЦрддे рд╣ैं।
3. рдХाрд░्рдпрд╕्рдерд▓ рдФрд░ рдиेрддृрдд्рд╡
рдкेрд╢ेрд╡рд░ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें, NVC рд╕рд╣рдпोрдЧाрдд्рдордХ рд╕рдорд╕्рдпा-рд╕рдоाрдзाрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै, рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддा рд╣ै। NVC рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдиेрддा рд╕рдо्рдоाрди, рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХी рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдпाँ рдмрдиाрддे рд╣ैं।
4. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдФрд░ рд╢ांрддि рд╕्рдеाрдкрдиा
рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рджुрдиिрдпा рдХे рдХुрдЫ рд╕рдмрд╕े рд╡िрднाрдЬिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें - рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рд╕े рд▓ेрдХрд░ рд░рд╡ांрдбा рддрдХ - рд╣िंрд╕рдХ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдоें рд╕рдоूрд╣ों рдХे рдмीрдЪ рдордз्рдпрд╕्рдерддा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП NVC рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा। рдЙрдирдХा рдХाрдо рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рд░े рд╡िрднाрдЬрди рдХो рднी рдкाрдЯ рд╕рдХрддी рд╣ै।
рд╕ाрдоाрди्рдп рдЪुрдиौрддिрдпाँ рдФрд░ рдЧрд▓рдд рдзाрд░рдгाрдПँ
"рдпрд╣ рдЕрдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд▓рдЧрддा рд╣ै।"
рдПрдирд╡ीрд╕ी рд╢ुрд░ू рдоें рдЕрдЬीрдм рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рдФрд░ рд░рдХ्рд╖ाрдд्рдордХрддा рдХी рдЧрд╣рд░ी рдЬрдб़ें рдЬрдоाрдП рд╣ुрдП рдЖрджрддों рдХो рдЪुрдиौрддी рджेрддा рд╣ै। рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे рд╕ाрде, рдпрд╣ рдЕрдзिрдХ рддрд░рд▓ рдФрд░ рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।"рдпрд╣ рдЪाрд▓ाрдХी рд╣ै।"
рд╕рдЪ्рдЪा рдПрди.рд╡ी.рд╕ी. рджूрд╕рд░ों рд╕े рд╡рд╣ рдХрд░рд╡ाрдиा рдирд╣ीं рд╣ै рдЬो рд╣рдо рдЪाрд╣рддे рд╣ैं - рдпрд╣ рд╕ंрдмंрдз рдФрд░ рдЖрдкрд╕ी рд╕рдордЭ рдмрдиाрдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ै।"рдЗрд╕рдоें рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп рд▓рдЧрддा рд╣ै।"
рд╣ाрд▓ांрдХि рдПрдирд╡ीрд╕ी рд╢ुрд░ू рдоें рдмाрддрдЪीрдд рдХो рдзीрдоा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдЧрд▓рддрдлрд╣рдоी рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдХ्рд╖рддि рдХो рд░ोрдХрддा рд╣ै।
рдоाрд░्рд╢рд▓ рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдПрдирд╡ीрд╕ी рдЖंрджोрд▓рди
рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдХाрд╢рди рдХे рдмाрдж рд╕े, рдЕрд╣िंрд╕рдХ рд╕ंрдЪाрд░ рдиे рдПрдХ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЖंрджोрд▓рди рдХो рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा рд╣ै। рд╣рдЬाрд░ों рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХ, рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рд╕ुрд╡िрдзाрдХрд░्рддा рдЕрдм 60 рд╕े рдЕрдзिрдХ рджेрд╢ों рдоें NVC рдкрдв़ाрддे рд╣ैं। рд╕ेंрдЯрд░ рдлॉрд░ рдиॉрдирд╡ाрдпрд▓ेंрдЯ рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди (CNVC) рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि-рдЖрдзाрд░िрдд рд╕ंрдЪाрд░ рдлैрд▓ाрдиे рдХे рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдХे рдоिрд╢рди рдХो рдЬाрд░ी рд░рдЦрддा рд╣ै।
рдЕंрддिрдо рдЪिंрддрди: рдЬीрд╡рди рдХी рднाрд╖ा, рд╢ांрддि рдХा рдоाрд░्рдЧ
рдЕрд╣िंрд╕рдХ рд╕ंрдЪाрд░: рдЬीрд╡рди рдХी рднाрд╖ा рдПрдХ рдХिрддाрдм рд╕े рдХрд╣ीं рдмрдв़рдХрд░ рд╣ै - рдпрд╣ рдИрдоाрдирджाрд░ी, рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдФрд░ рд╕ाрд╣рд╕ рдХे рд╕ाрде рдЬीрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдирдХाрд░ी рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢िрдХा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдзीрдоा рд╣ोрдиे, рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рд╕ुрдирдиे рдФрд░ рджिрд▓ рд╕े рдмोрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рджूрд╕рд░ों рдоें рдоाрдирд╡рддा рджेрдЦрдиे рдХी рдЪुрдиौрддी рджेрддा рд╣ै, рднрд▓े рд╣ी рд╣рдо рдЕрд╕рд╣рдордд рд╣ों। рдФрд░ рдпрд╣ рдЙрдкрдЪाрд░ рдХा рдоाрд░्рдЧ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै - рдЕрдкрдиे рднीрддрд░, рдЕрдкрдиे рд░िрд╢्рддों рдоें рдФрд░ рджुрдиिрдпा рдоें।
рд░ोрд╕ेрдирдмрд░्рдЧ рдХे рд╢рдм्рджों рдоें:
"рдоैं рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЬो рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ рд╡рд╣ рд╣ै рдХрд░ुрдгा, рдоेрд░े рдФрд░ рджूрд╕рд░ों рдХे рдмीрдЪ рд╣ृрджрдп рд╕े рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рджेрдиे рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдПрдХ рдк्рд░рд╡ाрд╣।"
рдРрд╕े рд╕рдордп рдоें рдЬрдм рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рд╕ंрдЪाрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ, рд▓ेрди-рджेрди рд╕ंрдмंрдзी рдпा рд╡िрднाрдЬрдирдХाрд░ी рд╣ै, рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддी рд╣ै рдХि рд╕рдЪ्рдЪा рд╕ंрдмंрдз рд╕ंрднрд╡ рд╣ै - рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЗрд╕ рдмाрдд рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै рдХि рд╣рдо рдХैрд╕े рдмोрд▓рддे рдФрд░ рд╕ुрдирддे рд╣ैं।
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें