ЁЯУЦ рдж 5 рд▓рд╡ рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ - рдЧैрд░ी рдЪैрдкрдоैрди (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

рдкрд░िрдЪрдп: рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХ्рдпों рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддी рд╣ै

рдк्рдпाрд░ рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди рдоें рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рди рдЕрдиुрднрд╡ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै, рдлिрд░ рднी рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рд╕ाрдеी, рдкрд░िрд╡ाрд░ рдФрд░ рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рддिрдз्рд╡рдиिрдд рдХрд░рдиे рдХे рддрд░ीрдХों рд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╣рдо рдЕрдХ्рд╕рд░ рдпрд╣ рдоाрди рд▓ेрддे рд╣ैं рдХि рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рд╣рдо рдк्рдпाрд░ рджिрдЦाрддे рд╣ैं, рд╡рд╣ рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рдордЭा рдЬाрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдЬो рдк्рдпाрд░ рднрд░ा рд▓рдЧрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рджूрд╕рд░े рдХे рд▓िрдП рд╕рдоाрди рдЕрд░्рде рдирд╣ीं рд░рдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЧैрд░ी рдЪैрдкрдоैрди рдХी рдж 5 рд▓рд╡ рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдвांрдЪा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै рдХि рд▓ोрдЧ рдХैрд╕े рдк्рдпाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрд╕े рдХैрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рдЧрд╣рд░े рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╕ाрд░्рдердХ рд╕ंрдмंрдзों рдХो рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдЬोрдб़ों, рджोрд╕्рддों рдФрд░ рдпрд╣ां рддрдХ ​​рдХि рдХाрд░्рдпрд╕्рдерд▓ рдХी рдЧрддिрд╢ीрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЧेрдо-рдЪेंрдЬрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рд╣рдоें рд╕िрдЦाрддी рд╣ै рдХि рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╕ंрдмंрдз рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рдвंрдЧ рд╕े рдХैрд╕े рд╕ंрдк्рд░ेрд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрдП।  

рдЪैрдкрдоैрди рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдЪाрд░ рд╕рд░рд▓ рд╣ै: рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдк्рдпाрд░ рджेрдиे рдФрд░ рдкाрдиे рдХा рдПрдХ рдк्рд░ाрдердоिрдХ рддрд░ीрдХा рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬрдм рд╣рдо рдЗрд╕े рд╕рдордЭ рд▓ेрддे рд╣ैं, рддो рд╣рдо рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдРрд╕े рддрд░ीрдХों рд╕े рд╕्рдиेрд╣ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬो рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдк्рд░рддिрдз्рд╡рдиिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдордЬрдмूрдд рд░िрд╢्рддे рдФрд░ рдЧрд╣рд░े рд╕ंрдмंрдз рдмрдирддे рд╣ैं।

рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ाрдУं рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा: рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЯैंрдХ рдХो рднрд░рдиा

рдЪैрдкрдоैрди рдиे "рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдк्рд░ेрдо рдЯैंрдХ" рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдкेрд╢ рдХी рд╣ै, рдЬिрд╕े рдХाрд░ рдХे рдИंрдзрди рдЯैंрдХ рдХी рддрд░рд╣, рд░िрд╢्рддों рдХो рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рд╕рдоृрдж्рдз рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓рдЧाрддाрд░ рднрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЬрдм рд╣рдоाрд░े рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЯैंрдХ рднрд░े рд╣ोрддे рд╣ैं, рддो рд╣рдо рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд, рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рдФрд░ рд╕рд░ाрд╣рдиा рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╣ाрд▓ाँрдХि, рдЬрдм рд╣рдоाрд░े рдЯैंрдХ рдЦाрд▓ी рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं - рдЙрдкेрдХ्рд╖ा, рдЧрд▓рдд рд╕ंрдЪाрд░ рдпा рдЕрдзूрд░ी рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЬ़рд░ूрд░рддों рдХे рдХाрд░рдг - рддो рд░िрд╢्рддों рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪрддा рд╣ै।

рд░िрд╢्рддों рдоें рдХрдИ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдк्рдпाрд░ рдХी рдХрдоी рд╕े рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдкाрд░्рдЯрдирд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиे рд╕ाрдеी рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рддрд░ीрдХे рд╕े рдк्рдпाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╡िрдлрд▓ рд╣ोрдиे рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдПрдХ рд╣ी рднाрд╖ा рдХी рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдмोрд▓िрдпाँ рдмोрд▓рдиे рдЬैрд╕ा рд╣ै - рджोрдиों рдк्рдпाрд░ рдХा рд╕ंрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдЗрд░ाрджा рд░рдЦрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЕрдЧрд░ рдк्рд░ाрдк्рддрдХрд░्рддा рд╕ंрджेрд╢ рдХो рдирд╣ीं рд╕рдордЭрддा рд╣ै, рддो рдЗрд╕рдХा рд╡ांрдЫिрдд рдк्рд░рднाрд╡ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा।

рдЪैрдкрдоैрди рдХी рдкांрдЪ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ाрдПं рдЗрд╕ рдЕंрддрд░ рдХो рдкाрдЯрдиे рдХा рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪिрдд рддрд░ीрдХा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ैं। рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХी рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рд╕े рд░िрд╢्рддे рдкрдирдкрддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдкाрд░्рдЯрдирд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рддрд░ीрдХों рд╕े рд╕ंрддुрд╖्рдЯ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬो рдЙрдирдХे рд▓िрдП рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддे рд╣ैं।

5 рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ाрдУं рдоें рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЙрддрд░ें

рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЬ़рд░ूрд░рддों рдХो рдмрдпां рдХрд░рддी рд╣ै। рдЬрдмрдХि рдХुрдЫ рджिрд▓ рд╕े рдХрд╣े рдЧрдП рд╢рдм्рджों рд╕े рдкрдирдкрддे рд╣ैं, рджूрд╕рд░ों рдХो рдЧрд╣рд░ा рдк्рдпाрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдордп, рд╡िрдЪाрд░рд╢ीрд▓ рд╣ाрд╡-рднाрд╡ рдпा рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдиिрдХрдЯрддा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрди рдЕंрддрд░ों рдХो рд╕рдордЭрдиे рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдФрд░ рд╕ाрд░्рдердХ рд░िрд╢्рддे рдмрдиाрдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдоिрд▓рддी рд╣ै।

1. рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╢рдм्рдж – рдмोрд▓े рдЧрдП рдк्рд░ेрдо рдХी рд╢рдХ्рддि

рдЬिрди рд▓ोрдЧों рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдкुрд╖्рдЯि рдХे рд╢рдм्рдж рд╣ैं , рдЙрдирдХे рд▓िрдП рдк्рдпाрд░, рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдФрд░ рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХी рдоौрдЦिрдХ рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддिрдпाँ рд╕рдм рдХुрдЫ рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддी рд╣ैं। рд╕рд╣ी рд╢рдм्рдж рдЙрдд्рдеाрди, рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рдФрд░ рдПрдХ рдордЬрдмूрдд рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╕ंрдмंрдз рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं। 

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдХैрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ें:

  • рд╕рдЪ्рдЪी рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдФрд░ рдЖрднाрд░ рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░ें ("рдоैं рд╕рд░ाрд╣рдиा рдХрд░рддा рд╣ूँ рдХि рдЖрдкрдиे рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрддрдиी рдоेрд╣рдирдд рдХी рд╣ै।")

  • рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдФрд░ рдк्рд░ेрд░рдгा рдХे рд╢рдм्рдж рдХрд╣ें (“рдоुрдЭे рдЖрдк рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै।”)

  • рдЖрднाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ें (“рдоेрд░े рд▓िрдП рд╣рдоेрд╢ा рдоौрдЬूрдж рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рдзрди्рдпрд╡ाрдж।”)

  • рдк्рд░ेрдордкूрд░्рдг рд╕ंрджेрд╢ рдпा рд╣рд╕्рддрд▓िрдЦिрдд рдиोрдЯ рднेрдЬें

рдЬो рд▓ोрдЧ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╢рдм्рджों рдкрд░ рдкрдирдкрддे рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рд╕ाрдеी рд╕े рдк्рдпाрд░, рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдФрд░ рд╕рд░ाрд╣рдиा рд╕ुрдирдиे рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд, рдЖрд▓ोрдЪрдиा, рдХрдаोрд░ рд╢рдм्рдж рдпा рдоौрдЦिрдХ рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХी рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдЙрди्рд╣ें рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЪोрдЯ рдкрд╣ुँрдЪा рд╕рдХрддी рд╣ै। 

2. рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╕рдордп - рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХा рдЙрдкрд╣ाрд░

рд╣рдоाрд░ी рддेрдЬ рдЧрддि рд╡ाрд▓ी рджुрдиिрдпा рдоें, рдЕрд╡िрднाрдЬिрдд рдз्рдпाрди рдПрдХ рджुрд░्рд▓рдн рдФрд░ рдХीрдорддी рд╡рд╕्рддु рд╣ै - рдФрд░ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЬिрдирдХी рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╕рдордп рд╣ै , рдпрд╣ рдк्рд░ेрдо рдХी рдЕंрддिрдо рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ै।  

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ рд╕ाрд░्рдердХ рдмाрддрдЪीрдд рдХी рдЪाрд╣рдд рд░рдЦрддे рд╣ैं, рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рджिрд▓рдЪрд╕्рдк рдмाрддрдЪीрдд рд╣ो, рд╕ाрдЭा рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ो, рдпा рдмिрдиा рдХिрд╕ी рд╡्рдпрд╡рдзाрди рдХे рдмрд╕ рдоौрдЬूрдж рд░рд╣рдиा рд╣ो।

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдХैрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ें:

  • рдиिрд░्рдмाрдз рдмाрддрдЪीрдд рдХрд░ें - рдХोрдИ рдлोрди рдирд╣ीं, рдХोрдИ рд╡िрдХрд░्рд╖рдг рдирд╣ीं

  • рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХी рдпोрдЬрдиा рдмрдиाрдПं (рдЯрд╣рд▓рдиा, рдбेрдЯ рдиाрдЗрдЯ, рдЧрд╣рди рдЪрд░्рдЪा)

  • рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣ें-рд╕ाрде рдоें рдмिрддाрдП рдЧрдП рд╕рдордп рдоें рдиिрд░ंрддрд░рддा рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддी рд╣ै

  • рд╕рдЪ рдоें рд╕ुрдиें - рд╕рдХ्рд░िрдп рд░ूрдк рд╕े рд╕ुрдирдиे рд╕े рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдиिрдХрдЯрддा рдмрдв़рддी рд╣ै 

рдХिрд╕ी рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдЬिрд╕рдХा рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЯैंрдХ рдХ्рд╡ाрд▓िрдЯी рдЯाрдЗрдо рдХे рдЬ़рд░िрдП рднрд░ा рд╣ुрдЖ рд╣ै, рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоौрдЬूрдж рд╣ोрдиा рд▓ेрдХिрди рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрдиा рд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЙрдирдХे рдмाрдд рдХрд░рддे рд╕рдордп рдорд▓्рдЯीрдЯाрд╕्рдХिंрдЧ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдпा рдмाрд░-рдмाрд░ рдк्рд▓ाрди рд░рдж्рдж рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рд╡े рдЙрдкेрдХ्рд╖िрдд рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।  

3. рдЙрдкрд╣ाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा – рднौрддिрдХрд╡ाрдж рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░рд╢ीрд▓рддा

рдЬрдмрдХि рдХुрдЫ рд▓ोрдЧ рдЙрдкрд╣ाрд░ों рдХो рднौрддिрдХрд╡ाрджी рдоाрдирддे рд╣ैं, рдЪैрдкрдоैрди рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддे рд╣ैं рдХि рдХुрдЫ рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд▓िрдП, рдЙрдкрд╣ाрд░ рд╡िрдЪाрд░рд╢ीрд▓рддा рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЬुрдб़ाрд╡ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं। рдпрд╣ рд▓ाрдЧрдд рдХे рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рдк्рд░рдпाрд╕ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡ рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ै।  

рдЗрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд▓िрдП, рдПрдХ рдЫोрдЯा рд▓ेрдХिрди рд╕ाрд░्рдердХ рдЙрдкрд╣ाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рдПрдХ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдЕрдиुрд╕्рдоाрд░рдХ рд╣ै рдХि рдЙрди्рд╣ें рдк्рдпाрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдХैрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ें:

  • рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЬрдирдХ рдЙрдкрд╣ाрд░ рдЬो рд╡िрдЪाрд░рд╢ीрд▓рддा рдФрд░ рджेрдЦрднाрд▓ рджрд░्рд╢ाрддे рд╣ैं

  • рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрд╡рд╕рд░ों (рдЬрди्рдорджिрди, рд╡рд░्рд╖рдЧांрда) рдХो рдпाрдж рд░рдЦें

  • рд╕ाрд░्рдердХ рдЯोрдХрди рдмрдиाрдПं (рдПрдХ рд╣ाрд░्рджिрдХ рдиोрдЯ, рдПрдХ рдЪुрдиा рд╣ुрдЖ рд╕्рдоाрд░िрдХा)

  • рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рдЙрдкрд╣ाрд░ рджें рдЬो рд╕ाрдЭा рдпाрджों рдХो рджрд░्рд╢ाрддे рд╣ों

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП, рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрд╡рд╕рд░ों рдХो рднूрд▓рдиा рдпा рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рдЗрд╢ाрд░ों рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рдирдХाрд░рдиा рдк्рд░ेрдо рдХी рдХрдоी рдЬैрд╕ा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। 

4. рд╕ेрд╡ा рдХे рдХाрд░्рдп – рдХाрд░्рдп рдоें рдк्рд░ेрдо

рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП, рдХाрдо рд╡ाрдХрдИ рд╢рдм्рджों рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рдЬ़ोрд░рджाрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं। рд╕ेрд╡ा рдХे рдХाрд░्рдп рд╡िрдЪाрд░рд╢ीрд▓ рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХे рдЬ़рд░िрдП рдк्рдпाрд░ рджिрдЦाрдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ैं - рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдоें рдорджрдж рдХрд░рдиा, рдмोрдЭ рдХрдо рдХрд░рдиा, рдпा рдРрд╕े рдХाрдо рдХрд░рдиा рдЬो рдЙрдирдХे рд╕ाрдеी рдХे рдЬीрд╡рди рдХो рдЖрд╕ाрди рдмрдиाрддे рд╣ैं।  

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдХैрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ें:

  • рдШрд░ेрд▓ू рдХाрдоों рдпा рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдоें рдорджрдж рдХрд░ें

  • рддрдиाрд╡рдкूрд░्рдг рд╕рдордп рдХे рджौрд░ाрди рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░ें

  • рдмिрдиा рдкूрдЫे рдХाрдо рдиिрдкрдЯाрдиा рдпा рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рдиा

  • рдкрд╣рд▓ рджिрдЦाрдПं-рдпрд╣ рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрдПं рдХि рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдХो рдХ्рдпा рдЖрд╕ाрди рдмрдиा рджेрдЧा

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд▓िрдП, рджिрд▓ рд╕े рдХрд╣े рдЧрдП "рдЖрдИ рд▓рд╡ рдпू" рдХा рдХोрдИ рдорддрд▓рдм рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдХाрдоों рд╕े рд╕рдорд░्рдеिрдд рди рд╣ो। рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХी рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░рдиा рдпा рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдоें рд╡िрдлрд▓ рд╣ोрдиा рдЙрди्рд╣ें рдмेрд╣рдж рдЕрдк्рд░िрдп рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै।  

5. рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рдкрд░्рд╢ – рд╕्рдиेрд╣ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдк्рд░ेрдо

рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рдкрд░्рд╢ рдПрдХ рдЧрд╣рд░ी рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рд╣ै рдЬो рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдиिрдХрдЯрддा рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЧैрд░-рдоौрдЦिрдХ рдЗрд╢ाрд░ों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै। рдЬो рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рднाрд╖ा рд╕े рдЬुрдб़рддे рд╣ैं, рд╡े рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕ंрдмंрдз рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рдпाрд░ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं - рд╣ाрде рдкрдХрдб़рдиा, рдЧрд▓े рд▓рдЧрдиा, рдЪूрдордиा рдФрд░ рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХि рд╕рд░рд▓ рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рд╕्рдкрд░्рд╢ рднी। 

рдЗрд╕ рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдХैрд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░ें:

  • рд╣ाрде рдкрдХрдб़ें, рдЧрд▓े рд▓рдЧाрдПँ, рдФрд░ рд╕्рдиेрд╣рдкूрд░्рдг рдЗрд╢ाрд░े рдХрд░ें

  • рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдХ्рд╖рдгों рдХे рджौрд░ाрди рдЧрд▓े рд▓рдЧाрдПं рдпा рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╕्рдкрд░्рд╢ рджें

  • рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣ें - рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рд╕्рдкрд░्рд╢ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкैрджा рдХрд░рддे рд╣ैं

  • рд╕рд╣рдЬрддा рдХे рд╕्рддрд░ рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░ें - рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рдкрд░्рд╢ рдЧрд░्рдордЬोрд╢ी рднрд░ा рдФрд░ рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдпोрдЧ्рдп рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП

рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕рдо्рдмрди्рдз рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджेрддे рд╣ैं, рдЙрдирдХे рд▓िрдП рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рдиेрд╣ рдХे рдЕрднाрд╡ рдоें рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рджूрд░ी рдмрдв़ рд╕рдХрддी рд╣ै। 

рд░िрд╢्рддों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ाрдУं рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ें

рдк्рд░ेрдо рдХी рднाрд╖ा рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиा рд╕िрд░्рдл рд░ोрдоांрдЯिрдХ рд░िрд╢्рддों рдоें рд╣ी рдЙрдкрдпोрдЧी рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рджोрд╕्рддी, рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдЧрддिрд╢ीрд▓рддा рдФрд░ рдпрд╣ां рддрдХ ​​рдХि рдкेрд╢ेрд╡рд░ рдмाрддрдЪीрдд рдкрд░ рднी рд▓ाрдЧू рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рд░िрд╢्рддों рдоें, рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХी рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рд╕рдордЭрдиा рдоाрддा-рдкिрддा рдФрд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдмंрдзों рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪा рдЬो рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╕рдордп рдЪाрд╣рддा рд╣ै , рдЕрдЧрд░ рдЙрд╕рдХे рдоाрддा-рдкिрддा рд╣рдоेрд╢ा рд╡्рдпрд╕्рдд рд░рд╣рддे рд╣ैं, рддो рдЙрд╕े рдк्рдпाрд░ рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рджूрд╕рд░ा рдЬो рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╢рдм्рджों рдкрд░ рдкрдирдкрддा рд╣ै , рдЙрд╕े рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдоौрдЦिрдХ рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।    

рдХाрд░्рдпрд╕्рдерд▓ों рдкрд░, рд╕рд╣рдХрд░्рдоिрдпों рдХी рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиा рд╕рд╣рдпोрдЧ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджे рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕ेрд╡ा рдХे рдХाрд░्рдпों рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджेрддा рд╣ै , рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдпों рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рд╕рд░ाрд╣рдиा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╢рдм्рджों рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдоौрдЦिрдХ рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░ेрд░िрдд рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।      

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдк्рдпाрд░ рдПрдХ рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै, рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рднाрд╡рдиा рдирд╣ीं

рдЪैрдкрдоैрди рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдЬ़ोрд░ рджेрддे рд╣ैं рдХि рдк्рдпाрд░ рдПрдХ рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рдХाрдо рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдпाрд╕, рд╕рдордЭ рдФрд░ рджूрд╕рд░ों рдХी рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЬ़рд░ूрд░рддों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рддрд░ीрдХों рд╕े рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░рдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै।  

5 рд▓рд╡ рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ рдХा рдЬाрджू рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рдЙрдирдХे рдк्рд░िрдпрдЬрдиों рдХे рд▓िрдП рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрд░ीрдХों рд╕े рдк्рдпाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рдиे рдХी рдЗрд╕рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै । рдЬрдм рд╣рдо рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХी рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдХो рд╕рдордЭрдиे рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдордп рдиिрдХाрд▓рддे рд╣ैं, рддो рд╣рдо рдЧрд╣рд░े, рдЕрдзिрдХ рд╕ंрддुрд╖्рдЯिрджाрдпрдХ рд╕ंрдмंрдз рдмрдиाрддे рд╣ैं - рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рд░ोрдоांрдЯिрдХ рд░िрд╢्рддों, рджोрд╕्рддी, рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдпा рдЙрд╕рд╕े рдкрд░े рд╣ो।    

рдк्рдпाрд░ рд╕िрд░्рдл़ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рдирд╣ीं рд╣ै - рдпрд╣ рд╕ीрдЦрдиे, рдЕрдиुрдХूрд▓рди рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЗрд╕े рдЙрди рддрд░ीрдХों рд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ै рдЬो рд╣рдоाрд░े рдЖрд╕-рдкाрд╕ рдХे рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╕ाрд░्рдердХ рд╣ैं। рд╕рд╣ी рдк्рд░ेрдо рднाрд╖ा рдмोрд▓рдиे рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░рдХे, рд╣рдо рдРрд╕े рд░िрд╢्рддे рдмрдиाрддे рд╣ैं рдЬो рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЪрд▓рддे рд╣ैं।

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

ЁЯУЦ рдж рд▓ाрдЗрдЯ рдЗрдЯрд░्рд╕: рд╣ाрдЙ рдж рдЕрдирд╕ीрди рд╡рд░्рд▓्рдб рдСрдл рдк्рд▓ांрдЯ рдЗрди्рдЯेрд▓िрдЬрди्рд╕ рдСрдлрд░рд╕् рдЕ рди्рдпू рдЕрди्рдбрд░्рд╕्рдЯैрди्рдбिंрдЧ рдСрдл рд▓ाрдЗрдл рдСрди рдЕрд░्рде - рдЬ़ोрдИ рд╢्рд▓ैंрдЧрд░ (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

ЁЯУЦ рд╕рдо рдкीрдкрд▓ рдиीрдб рдХिрд▓िंрдЧ: рдП рдоेрдоोрдЗрд░ рдСрдл рдорд░्рдбрд░ рдЗрди рдоाрдЗ рдХрди्рдЯ्рд░ी - рдкेрдЯ्рд░ीрд╕िрдпा рдЗрд╡ेंрдЬेрд▓िрд╕्рдЯा (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)

ЁЯУЦ рд╡्рд╣ाрдИ рдирдеिंрдЧ рд╡рд░्рдХ्рд╕: рд╣ू рдХिрд▓्рдб рдк्рд░ोрдЧ्рд░ेрд╕ рдПंрдб рд╣ाрдЙ рдЯू рдм्рд░िंрдЧ рдЗрдЯ рдмैрдХ - рдоाрд░्рдХ рдЬे. рдбंрдХेрд▓рдоैрди (Hindi Book Summary - рдХिрддाрдм рдХा рд╕ाрд░ांрд╢)